Ortografia

Rz piszemy :

-gdy w innych formach wyrazu lub wyrazach pokrewnych wymienia się na r np. rurze- rura
-po literach oznaczających spółgłoski p, b, t, d, k, g, ch, j, w np. drzwi, krzew
-w zakończeniach -arz, -erz np. kucharz, harcerz
-w wyrazach z rz niewymiennym


Wyjątki : pszczoła, Pszczyna, pszenica, kształt, wszystko, wszędzie oraz formy przymiotników zakończone na -ysz np. większy



Wyrazy z rz niewymiennym: 
burz, egzemplarz, jarzębina, jarzyna, kałamarz, kołnierz, korytarz, korzeń, korzyść, kurz, orzech, orzeczenie, pęcherz, porzeczka, przyrzeczenia, rzadki, rząd, rzecz, rzemiosło, rzemyk, rzepa, rześki, rzetelny, rzeźba, rzeźnik, rzęsa, rzodkiewka, rzucać, talerz, tchórz, towarzysz, twarz, uderzać, urząd, warzywa, węgorz, wierzba, wierzch, zdarzenie, zmierzch, zorza, zwierzę. 


Ż piszemy: 
-gdy w wyrazach pokrewnych wymienia się na: 
g - posążek - posąg,
dz - pieniężny -pieniądz,
h - drużyna - druh, 
z - jeżdżenie - jazda, 
ź - mrożenie - mroźny, 
s - bliżej - blisko 
-w zakończeniach: -aż, -eż, np. młodzież, sprzedaż, 
-po literach: l, r, ł np. lżej, łże, rży 


Wyrazy z ż niewymiennym: 
cóż, chociaż, ciężar, czyż, czyżby, dorożka, duży, filiżanka, gdyż, iż, jeżeli, już, kałuża, każdy, książę, łóżko, łyżka, małżeństwo, mąż, należy, nóż, nożyczki, ostrożny, otóż, położyć, ponieważ, pożegnać, próżny, przyłożyć, równoleżnik, różny, starożytny, ścieżka, świeży, też, toteż, tuż, żołnierz, żona, żółty, życzyć, żyto, żywioł, żywność. 


H piszemy :
-gdy w innej formie wyrazu lub wyrazach pokrewnych wymienia się na :
g - wahać - waga
ż - druh - drużyna
z - błahy - błazen
-po literze z - zhańbiony
-na początku wielu wyrazach hałaśliwych np. hura! hej!
-w cząstkach: -hiper, -hipo, -hydro, -homo, hetero, -hemo, -helio 


Wyrazy z h niewymiennym: 
alkohol, bohater, czyhać, druh, hala, hak, halka, halo, hałas, harcerz, hamak, hasać, hasło, hazard, hebel, hektar, helikopter, herbata, hotel, hrabia, huba, huk, humanizm, humor, huśtawka, hycel, hydrant, hymn, ohyda, wehikuł. 

Ó piszemy :
-gdy w innej formie wyrazu lub w wyrazie pokrewnym wymienia się na : o, e, a np. mróz-mrozy, pióra- pierze, skrócić- skracać
-w zakończeniach : -ów, -ówka, -ówna


Wyjątki: skuwka, wsuwka, zasuwka.


Wyrazy z ó niewymiennym: 
chór, córka, czółko, góra, górnik, Józef, kłótnia, król, krótki, który, mózg, ogół, ogórek, ołówek, oprócz, pióro, płótno, powtórny, póki, póty, późno, próba, próżny, przepiórka, równy, rózga, róża, różowy, różny, skórka, stróż, szczegół, tchórz, wiewiórka, wiór, włóczęga, włóczka, włókno, wójt, wróbel, wróżba, źródło, żółty, żółw.


                             
Małą literą piszemy: 
-dni tygodnia, miesiąca, okresów kalendarzowych, obrzędów, zwyczajów
-wszystkie nazwy pospolite
-przymiotniki utworzone od nazw kontynentów, państw
-nazwy mieszkańców miast, dzielnic, wsi
-nazwy okresów historycznych, epok
-nazw okręgów administracyjnych np. okręg wielkopolski
-nazwy wydarzeń historycznych


Jowita




                                          Zasady użycia wielkich liter - notatka graficzna
                                                                                                                     

                                                                                                                 Ania


Pisownia łączna lub rozdzielna wyrażeń przyimkowych

Wyrażenia przyimkowe to połoczenia przyimków z rzeczownikami, przysłówkami, liczebnikami lub zaimkami.
Zasadniczo pisze się je rozdzielnie bez względu na ich znaczenie pierwotene lub przenośne, np.:
 bez liku, beze mnie, mimo woli, na pewno, po kolei, pode mną, spode łba, w bród, z cicha, znad morza.
Pisownię łączną mają dawne połączenia przyimkowe, które we współczesnej polszczyźnie są zrostami, np.:
dlaboga, dlaczego, dookoła, nadaremnie, naprawdę, otóż, pojutrze, wprost, wprzód, zapewne.

Ania


Pisownia tytułów czasopism
Niedawno weszła w życie nowa uchwała o pisowni tytułów czasopism. Dotychczas wielką literą pisaliśmy tylko pierwszy wyraz w tytule. Wyjątek stanowiły tytuły nieodmienne (wtedy wszystkie wyrazy pisaliśmy wielką literą). Teraz, czy to tytuł odmienny czy nieodmienny wszystkie wyrazy piszemy wielką literą (z wyjątkiem przyimków i spójników występujących wewnątrz tych nazw).Tę ustawę znajdziecie tutaj: http://www.rjp.pan.pl w zakładce uchwały ortograficzne. 
                                                                                               Marta:P

Pisownia partykuły nie z różnymi częściami mowy

'Nie' piszemy oddzielnie:
  • z czasownikami
  • z liczebnikami
  • z zaimkami
  • z wyrażeniami przyimkowymi
  • z partykułami byle, lada
  • z wyrazami, które mają znaczenie czasownikowe
  • z przysłówkami nie pochodzącymi od przymiotników
  • z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym i najwyższym
'Nie' piszemy łącznie:
  • z rzeczownikami
  • z przymiotnikami
  • z przysłówkami utworzonymi od przymiotników
więcej informacji o pisowni 'nie' na stronach:
Maks :D 


Kiedy piszemy -ji?

W rzeczownikach zakończonych na -ja, występującym po s, z, c mają w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku rodzaju żeńskiego, np.:
Rosja - Rosji, edukacja - edukacji, stacja - stacji.

tej procesji - tych procesji, tej misji - tych misji, tej lekcji - tych lekcji.

Źródło: "Nowy słownik ortograficzny PWN" prof. Edward Polański Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003

Ania


Cząstki by piszemy: 
łącznie
rozłącznie

1)  z osobowymi formami czasownika, np.  zanuciłbym, zszyłbym,
2) ze spójnikami i wyrazami w funkcji spójników, np.  jeślibyś, abyśmy, żeby, aby.

z nieosobowymi formami czasownika i innymi częściami mowy, np. wysoko by, kochać by, warto by, powinno by, gdzie by.






Jowita

6 komentarzy:

Danawera pisze...

Brawo Marta. Jesteś pierwsza!

Ania pisze...

Marta! Wyprzedziłaś mnie! ;P

Zuzia2010 pisze...

Bardzo ciekawe i napewno każdemu się to przyda.Pozdrowienia dla całego zespołu redakcyjnego i powodzenia w dalszej pracy.Koleżnaka z młodszej klasy Zuzia :D

Ania pisze...

Nareszcie wiem jak pisać czasowniki z cząstką "by". Brawo Jowita! ;)

Jowita pisze...

Dziękuje ;))

Danawera pisze...

Proszę teraz opracować pisownię wyrazów z ę, ą, on, om, en, em